| Błogosławiony Jan XXIII | |
 |
|
| Imię i nazwisko | Angelo Giuseppe Roncalli |
| Imię łacińskie | Ioannes PP. XXIII |
| Urodzony | 25 listopada 1881 Sotto il Monte |
| Data wyboru | 28 października 1958 |
| Zmarł | 3 czerwca 1963 Watykan |
| Poprzednik | Papież Pius XII |
| Następca | Papież Paweł VI |
 |
|
| Dewiza: Obedientia et pax Posłuszeństwo i pokój |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Data beatyfikacji | 3 września 2000 Watykan przez Jana Pawła II |
| Wspomnienie obchodzone dnia | 11 października |
Błogosławiony Jan XXIII, Angelo Giuseppe Roncalli (ur. 25 listopada 1881, zm. 3 czerwca 1963 w Watykanie) - papież Kościoła rzymskokatolickiego od 28 października 1958 do śmierci. Przez część luteran wspominany 3 czerwca jako odnowiciel Kościoła.
Spis treści |
edytuj Życie przed wyborem na papieża
Urodził się w Sotto il Monte (obecnie Sotto il Monte Giovanni XXIII - nazwane na cześć papieża), w prowincji Bergamo we Włoszech 25 listopada 1881. Przyszedł na świat jako czwarte z 11 dzieci w rodzinie biednych rolników. Jego matka była osobą bardzo religijną.
W 1893 wstąpił do niższego seminarium duchownego w Bergamo, zaliczanego do najlepszych we Włoszech. Jako wybijający się student otrzymał stypendium Fundacji Cesaroli w Rzymie w seminarium św. Apolinarego. Na rok przerwał naukę w 1902 roku, aby odbyć służbę wojskową. Po jej zakończeniu obronił doktorat z teologii. 10 sierpnia 1904 roku został wyświęcony na księdza w rzymskim kościele Santa Maria in Monte Santo. Przez następne dziesięć lat był sekretarzem Giacomo Radiniego Tedeschi, biskupa Bergamo. W 1915 roku został powołany do wojska. W 1925 roku papież Pius XI mianował go Oficjałem w Bułgarii, a także tytularnym arcybiskupem Areopolis. Sakry udzielił mu Jego Eminencja Ksiądz Giovanni Kard. Tacci Porceli. Jako swoje hasło biskupie wybrał Obedientia et Pax (Posłuszeństwo i Pokój), które stało się jego mottem przewodnim. W 1931 został nominowany Apostolskim Delegatem w Bułgarii. W 1935 został Apostolskim Delegatem w Turcji i Grecji. W roku 1944, w czasie II wojny światowej papież Pius XII mianował go Nuncjuszem Apostolskim w Paryżu.
W roku 1953 został mianowany kardynałem, a kilka dni później patriarchą Wenecji. Prezydent Francji Vincent Auriol powołał się na stary przywilej francuskich królów i sam włożył czerwony kapelusz na głowę kardynała Roncalli w czasie ceremonii w Pałacu Elizejskim. Jan XXIII opowiadał później anegdotkę z tego okresu we Francji, kiedy to, gdy na przyjęciu, w którym brał udział, pojawiła się kobieta w sukni z szokująco dużym dekoltem, ludzie zgromadzeni w pokoju nie patrzyli na kobietę, ale na niego, sprawdzając, czy on patrzy na nią. Po przyjęciu kardynał miał wręczyć owej kobiecie jabłko mówiąc: "Pamięta Pani co sobie uświadomiła Ewa gdy zjadła jabłko?"
edytuj Pontyfikat Jana XXIII
Po śmierci Piusa XII w 1958 roku, ku swemu ogromnemu zaskoczeniu, Roncalli został wybrany na papieża. Jego pierwsze słowa po wyborze brzmiały: Tremens factus sum ego et timeo (łac. "drżę i lękam się"), a następnie kontynuował: To, co wiem o moim niedostatku i ograniczoności, jest wystarczającym powodem mojego zmieszania. Ale w głosach moich braci, najprzewielebniejszych kardynałów naszego Świętego rzymskiego Kościoła, widząc znak woli Bożej, przyjmuję wybór oraz pochylam głowę i barki dla krzyża.
Kardynałowie zebrani na zwołanym wtedy konklawe uznawali go, z powodu zaawansowanego wieku i skromności, za papieża "przejściowego". Do czasu jego śmierci faworyt konklawe – arcybiskup Mediolanu Montini, miał już otrzymać kapelusz kardynalski, właśnie z rąk Roncalliego. Montini rzeczywiście został później następcą Jana XXIII jako Paweł VI.
Tym, czego kardynałowie i reszta Kościoła nie przewidzieli, było to, że ciepło, poczucie humoru i dobroć papieża Jana zdobędzie serca ludzi w sposób, w jaki jego poprzednik, pomimo jego ogromnej wiedzy i kwalifikacji moralnych, nigdy nie zdołał zrobić. Gdy po koronacji podszedł do niego po błogosławieństwo włoski ordynariusz polowy w generalskim mundurze, papież przyjął postawę zasadniczą i wyrecytował "panie generale, melduje się sierżant Roncalli!". Podczas gdy Pius XII zawsze patrzył w bok i ponad aparatem, gdy robiono mu zdjęcia, Jan XXIII patrzył wprost w obiektyw i uśmiechał się. Palił fajkę. Był pierwszym papieżem od 1870 roku, który odbył oficjalne spotkanie poza Watykanem. Była to wizyta w więzieniu, gdzie powiedział więźniom: "Nie mogliście przyjść do mnie, więc ja przyszedłem do was". Kiedy ówczesna pierwsza dama Ameryki, Jacqueline Kennedy, przybyła do Watykanu na spotkanie z nim, zaczął nerwowo ćwiczyć dwie metody zwracania się do niej, których użycie mu zasugerowano: "Mrs. Kennedy, Madam" lub "Madam, Mrs. Kennedy". Kiedy wreszcie przybyła, ku rozbawieniu korpusu prasowego porzucił obie i ruszył na jej spotkanie, mówiąc: "Jackie!". Ceremoniał papieski traktował z dystansem i humorem, choć go przestrzegał. Przyjmowanym na audiencji wenecjanom miał oświadczyć: "Mam dziś na głowie jeszcze wiele spraw, więc nie zatrzymujcie mnie. O, przepraszam! Nie zatrzymujcie nas." (chodziło o zachowanie oficjalnej formy pluralis majestatis, zarzuconej przez jego następców).
Radykalizm papieża Jana XXIII nie kończył się na jego nieformalnych zachowaniach. Ku zaskoczeniu i przerażeniu jego współpracowników, zwołał sobór na mniej niż 90 lat od kontrowersyjnego Soboru Watykańskiego I. Podczas gdy jego sekretarze mówili o dziesięcioleciach potrzebnych na przygotowania, Jan XXIII planował rozpocząć sobór już w ciągu kilku miesięcy. Sobór Watykański II rozpoczął zmiany, które przekształciły oblicze Kościoła katolickiego: nowa formuła mszy świętej, ekumenizm i nowe spojrzenie na świat.
Odbył mniej więcej godzinne spotkanie z Geoffreyem Francis Fisherem, arcybiskupem Canterbury 2 grudnia 1960. Było to pierwsze od 400 lat, od ekskomuniki Elżbiety I, spotkanie arcybiskupa Canterbury z papieżem.
Papież Jan XXIII ekskomunikował 3 stycznia 1962 roku Fidela Castro, powołując się na pochodzący z 1949 roku dekret papieża Piusa XII, zakazujący katolikom popierania rządów komunistycznych.
Nazywany "dobrym papieżem Janem" (także "Janem Uśmiechniętym" i "Janem Pokornym"), Jan XXIII został ogłoszony błogosławionym przez papieża Jana Pawła II w 2000 roku, co jest ostatnim krokiem na drodze do ogłoszenia go świętym Kościoła katolickiego.
Jest także uważany przez wiele organizacji protestanckich za reformatora chrześcijaństwa. Zarówno anglikanie jak i luteranie pamiętają Jana XXIII jako odnowiciela Kościoła.
Człowiek Roku 1962 według magazynu Time. Jego sekretarzem osobistym był abp Loris Capovilla.
edytuj Krytyka papieża Jana XXIII
Wielu konserwatywnych katolików – tych, którzy krytykują Sobór Watykański II – uważa, że Jan XXIII zapoczątkował ruch odwracania się od prawdziwej wiary.
Podobnie jak jego poprzednikowi stawiane są zarzuty wspierania m.in. chorwackiego zbrodniarza wojennego Ante Pavelicia, którego Jan XXIII osobiście pobłogosławił przed śmiercią.
edytuj Współczesne teorie spiskowe
Niektórzy uważają, że papież Jan XXIII celowo ukrywał tajemne przesłanie przekazane przez Pannę Marię w objawieniach fatimskich[1].
Istnieje wiele informacji z lat 90. o rzekomym odnalezieniu pamiętnika papieża Jana, gdzie zawarł wizje przyszłości, takie jak powrót Jezusa w Nowym Jorku w 2000 r.[2]. Chociaż papież Jan istotnie prowadził pamiętnik[3], nie ma żadnego dowodu na to, że miał wizje przyszłości[4].
edytuj Choroba i śmierć
23 września 1962 zdiagnozowano u papieża raka żołądka. Miał kilka krwotoków z żołądka. Ostatnie publiczne wystąpienie papieża odbyło się 11 maja 1963, kiedy to włoski prezydent Antonio Segni przyznał papieżowi nagrodę za jego zaangażowanie dla pokoju. 25 maja 1963 papież doznał nowego krwotoku i wymagał transfuzji krwi, miał też coraz wyższą gorączkę. Jan XXIII zmarł w Watykanie 3 czerwca 1963 roku o godzinie 19:49. Jego ostatnie słowa brzmiały: "Nie mam innej woli, jak tylko wolę Boga. Ut unum sint. (łac. aby byli jednym)"
edytuj Luterański odnowiciel Kościoła
Jan XXIII jest wspominany w roku liturgicznym części kościołów luterańskich jako jeden z odnowicieli Kościoła (do grupy tej należą m.in. także Marcin Luter i Jan Kalwin). Dzień 3 czerwca jest w luterańskim kalendarzu liturgicznym obchodzony jako Wspomnienie Jana XXIII, biskupa Rzymu.[5] Podczas wspomnienia bpa Jana XXIII używana jest biała szata liturgiczna. Wspomnienia nie obchodzą natomiast np. kościoły staroluterańskie.
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 11 października [6].
edytuj Związki z Polską
Matkę Bożą Królową Polski ogłosił główną patronką Polski.
edytuj Zobacz też
edytuj Przypisy
O agonii Papieża Jana XXIII informowało szczegółowo polskich słuchaczy Radio Wolna Europa.
- ↑ December 97
- ↑ Pope John XXIII Predicted
- ↑ Podróż Duszy, ISBN 0-225-66895-5
- ↑ Almost a Saint: Pope John XXIII - November 1996 Issue of St. Anthony Messenger Magazine Online
- ↑ Kalendarz liturgiczny Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Ameryce
- ↑ Błogosławiony Jan XXIII, papież.
edytuj Linki zewnętrzne
| Poprzednik Carlo Agostini |
 |
Patriarchowie Wenecji 1953-1958 |
|
Następca Giovanni Urbani |
| Poprzednik Pius XII |
 |
Papież 1958-1963 |
|
Następca Paweł VI |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||